๑.ประเภทเครื่องดนตรี

         การฟังเพลงที่ดีนอกจากจะรู้เรื่ององค์ประกอบดนตรีแล้ว นักเรียนควรรู้จักประเภทของ
เครื่องดนตรีด้วย เพราะเครื่องดนตรีแต่ละประเภท แต่ละชนิด จะให้เสียงที่แตกต่างกันไป
โดยทั่วไปเราสามารถแบ่งประเภทเครื่องดนตรีได้ ดังนี้
         ๑. ประเภทของเครื่องดนตรีไทย
เครื่องดนตรีไทยที่ใช้ในปัจจุบันใช้บรรเลงครบทั้ง ๔ ประเภท คือ เครื่องดีด เครื่องสี
เครื่องตี และเครื่องเป่า

        เครื่องดีด เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้นิ้วดีดหรือใช้ที่ดีดสายดีดทำให้เิกดเสียง เช่น จะเข้ ซึง กระจับปี่ เป็นต้น

        เครื่องสี เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้คันชักสีที่สายของเครื่องดนตรีทำให้เกิดเสียง เช่น ซออู้ ซอด้วง ซอสามสาย เป็นต้น

        เครื่องตี เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้มือไม้ หรือเครื่องดนตรีด้วยกัน มาตีกระทบกันทำให้เกิดเสียง เช่น กลองยาว ตะโพน ระนาดเอกฉิง  ฉาบ ฆ้องวงใหญ่ เป็นต้น

        เครื่องเป่า เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้ปากเป่าทำให้เกิดเสียง เช่น ปี่ใน แคน ขลุ่ยเพียงออ ขลุ่ยหลีบ เป็นต้น 

        ๒. ประเภทของเครื่องดนตรีสากล

เครื่องดนตรีสากลในปัจจุบัน แบ่งเป็น 5 ประเภทดังนี้ 

    ๑. เครื่องสาย เครื่องดนตรีประเภทนี้เกิดเสียงโดยใช้วิธีการทำให้สายสั่นสะเทือนมีกล่องเสียงที่ใช้ขยายเสียง ทำให้เกิดเสียงดังและมีลักษณะที่แตกต่างกันไป เครื่องสายแบ่งเป็น ๒ จำพวก ดังนี้
        ๑) เครื่องดีด เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้นิ้วมือดีด หรือใช้อุปกรณ์ชนิดอื่น ทำให้เกิดเสียง เช่น กีตาร์ แบนโจ แมนโดลินฮาร์ป เป็นต้น                                                                                                  ๒) เครื่องสี เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้การสีด้วยคันชักทำให้เกิดเสียง เช่น ไวโอลิน วิโอลอนเซลโล วิโอลา เป็นต้น

    ๒. เครื่องลมไม้ เครื่องดนตรีประเภทนี้ได้ถูกแบ่งตามกรรมวิธีทำให้เกิดเสียงเป็น ๒ จำพวก ดังนี้                ๑) เครื่องเป่าลมผ่านช่องลม เครื่องดนตรีจำพวกนี้มีหลายชนิด เช่น เรคอร์เดอร์ ปิคโคโล ฟลูต เป็นต้น                                                                                                                                   ๒) เครื่องเป่าลมผ่านลิ้น เครื่องดนตรีจำพวกนี้มีลิ้นอยู่ที่ปากเป่่า ซึ่งลิ้นสามารถเปลี่ยนได้้ เช่่น คลาริเน็ท แซกโซโฟน โอโบ เป็นต้น   

    ๓. เครื่องลมทองเหลือง เป็นเครื่องดนตรีที่ใช้วิธีเป่าลมผ่านริมฝีปากไปปะทะกับช่องเป่าทำให้เกิดการสั่นสะเทือน เช่น
คอร์เน็ท ทรัมเป็ต ทรอมโบน เฟรนซ์ฮอร์น เป็นต้น

    ๔. เครื่องคีย์บอร์ด เครื่องดนตรีประเภทนี้มีลิ่มนิ้วเรียงกันอยู่เป็นแผง เพื่อใช้นิ้วมือกดลงลิ่มนิ้ว ทำให้เกิดเสียงตามต้องการ เช่น หีบเพลงชัก ออร์แกน เมโลเดียน เปียโนคีย์บอร์ดไฟฟ้า เป็นต้น

    ๕. เครื่องกระทบ เครื่องดนตรีประเภทนี้ แบ่งเป็น ๒ จำพวก คือ
        ๑) เครื่องกระทบที่ทำทำนอง เป็นเครื่องกระทบที่ทำเสียงเป็นทำนองต่างๆ เช่น ไซโลโฟนเบลไลรา ระฆังราว เป็นต้น
        ๒) เครื่องกระทบที่ทำจังหวะ เป็นเครื่องกระทบที่ทำเสียงให้จังหวะเพลง เช่น ทิมพะนีฉาบ ทอมบา กลองสแนร์ เป็น