๒.การใช้และดูแลรักษาเครื่องดนตรี

         การเรียนรู้เกี่ยวกับดนตรีนั้นนอกจากเรียนรู้วิธีเล่นตามลักษณะของเครื่องดนตรีแล้วเราควรจะรู้วิธีดูแลรักษาให้ถูกต้องปลอดภัยอีกด้วย เพื่อให้เครื่องดนตรีมีอายุการใช้งานที่ยืนยาว 

๑. การใช้และดูแลรักษาเครื่องดนตรีไทย 

เครื่องดนตรีไทยมีหลายประเภท หลายชนิด ซึ่งมีวิธีใช้และดูแลรักษาต่างกัน ในที่นี้ได้ยกตัวอย่างไว้ ดังนี้                                                                                                                              ๑. จะเข้ เมื่อใช้เสร็จแล้วควรเก็บไม้ดีดจะเข้ไว้ในที่เก็บ ใช้ผ้าเช็ดทำความสะอาดและจัดวางไว้ในร่มเพื่อป้องกันแสงแดดและอย่าให้ถูกน้ำหรือได้รับความชื้น                                            

 ๒. ระนาดเอก เมื่อใช้เสร็จแล้วให้ปลดเชือกที่ร้อยผืนระนาดลงหนึ่งข้างเพื่อลดน้ำหนักไม่ให้ตะขอหลุดง่ายและไม่ให้ผืนระนาดหย่อนหรือขาดเก็บไม้ตีระนาดไว้ในรางจัดวางระนาดในที่ที่เหมาะสม                ๓.ซอด้วง เมื่อใช้เสร็จแล้วให้บิดลูกบิดซอลงเล็กน้อย เพื่อลดสายเลื่อนหย่องหรือหมอนไว้ตอนบนหน้ากะโหลกซอ แล้วแขวนเก็บคันชักแนบกับคันทวนซอจัดวางไว้บนชั้นใส่ตู้หรือแขวนเรียงไว้ให้เป็นระเบียบ   ๔. กลองแขก เมื่อใช้เสร็จแล้วให้นำไปเก็บในที่เหมาะสมอย่างเป็นระเบียบ ไม่ให้ถูกน้ำความชื้นและแสงแดด

๒. การใช้และดูแลรักษาเครื่องดนตรีสากล
เครื่องดนตรีสากลมีด้วยกันหลายประเภท เราควรดูแลรักษาให้ถูกต้องตามประเภทของเครื่องดนตรี ซึ่งจะทำให้มีอายุการใช้งานยาวนานยิ่งขึ้น การดูแลรักษามีวิธีการง่ายๆ ดังนี้
     ๑. เครื่องสาย ก่อนหรือหลังการเล่น ใช้ผ้าแห้งลูบเบาๆ บนสายและตัวเครื่อง เพื่อขจัดฝุ่นคราบไคลถ้าเป็นเครื่องสายที่ใช้คันชักสีเมื่อเล่นเสร็จแล้วต้องปรับคันชักไม่ให้สายตึงเกินไป ก่อนที่จะนำไปเก็บในกล่องเพราะหากปล่อยให้สายตึงเป็นเวลานาน อาจชำรุดได้
     ๒. เครื่องลมไม้
          ๑) ประเภทเป่าลมผ่านช่องลม ให้ใช้ผ้านุ่มเช็ดตัวเครื่องทั้งก่อนและหลังจากการเป่าส่วนเครื่องเป่าที่เป็นโลหะ ให้ใช้ผ้านุ่มแตะน้ำมันที่ใช้สำหรับทำความสะอาดเครื่องดนตรี ลูบไปตามกระเดื่องกลไกและตัวเครื่องให้ทั่ว เพื่อทำให้กระเดื่องกลไกเกิดความคล่องตัวในการใช้งานและช่วยไม่ให้เกิดสนิม                                                                                                                                                    ๒) ประเภทเป่าลมผ่านลิ้น ล้าเป่าเป่าผ่าล้างทำความสะอาดจากนั้นผึ่งลมและเช็ดให้แห้งก่อนใช้ฝาครอบสวมส่วนบน แล้วจึงเก็บใส่
กล่องให้เรียบร้อย
 ๓. เครื่องลมทองเหลือง ใช้ผ้านุ่มเช็ดตัวเครื่องให้สะอาดก่อนและหลังการใช้ เมื่อใช้เสร็จแล้วให้กดกระเดื่องสำหรับไล่น้ำลาย จากนั้นเป่าลมแรงๆ เข้าไปตรงปากเป่า เพื่อไล่หยดน้ำลายที่ยังค้างอยู่ในท่อเสร็จแล้วถอดปากเป่าออกมาทำความสะอาดโดยใช้ผ้าเช็ด และใช้เศษผ้าแตะครีมที่ใช้ขัดโลหะลูบบนตัวเครื่องจากนั้นใช้ผ้านุ่มเช็ดถูให้เกิดความเงางาม และเก็บใส่กล่องให้เรียบร้อย
 ๔. เครื่องคีย์บอร์ด ใช้ผ้าสักหลาดหรือผ้าแห้ง เช็ดถูที่ตัวเครื่องและบริเวณลิ่มนิ้วให้สะอาด ปิดฝาครอบแล้วใช้ผ้าคลุมให้เรียบร้อย                           

 ๕. เครื่องกระทบ ใช้ผ้านุ่มเช็ดตัวเครื่องและส่วนที่ใช้ตีให้สะอาดก่อนและหลังการเล่นทุกครั้งแล้วจึงเก็บเครื่องดนตรีใส่กล่องหรือใช้ผ้าคลุมทุกครั้งที่เล่นเสร็จแล้ว