2.การแสดงนาฏศิลป์ไทยกับการแสดงจากวัฒนธรรมอื่น

๑.นาฏศิลป์ไทย การแสดงนาฏศิลป์ไทยเป็นศิลปะการแสดงที่งดงามทั้งผู้แสดง เครื่องแต่งกาย เนื้อเรื่อง ดนตรี บทขับร้องและอุปกรณ์การแสดง การแสดงนาฏศิลป์ไทยมีหลายประเภทดังนี้

     ๑.ระบำ คือ การแสดงที่รำเป็นหมู่เป็นชุด ตั้งแต่ ๒ คนขึ้นไป โดยไม่จำเป็นที่จะต้องเล่นเป็นเรื่องราว ความสวยงามของการแสดงจะเน้นที่ความสวยงามของท่ารำ ความพร้อมเพียง การแปรแถว เครื่องแต่งกาย ผู้แสดง เพลงและทำนอง ดนตรี ซึ่งมีทั้งระบำมาตรฐานและระบำที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ เช่น ระบำดาวดึงส์ ระบำศีรวิชัย ระบำสุโขทัย เป็นต้น

     ๒.รำ คือ การแสดงที่เป็นการรำเดี่ยว รำคู่ และรำหมู่ และมีการที่นำมาจากการแสดงที่เป็นเรื่องราว ซึ่งจะมีลักษณะการรำที่เป็นรูปแบบมาตรฐาน และรำที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ เช่น รำแม่บท รำวงมาตรฐษรน รำพลายชุมพล เป็นต้น

     ๓.ฟ้อน คือ ศิลปะการแสดงที่มีความสวยงามของลีลาท่ารำ เครื่องแต่งกายเพลงร้องและทำนองดนตรี ที่มีรูปแบบลักษณะตามภูมิภาคหรือตามวัฒนธรรมทางภาคเหนือ และรวมถึง “เซิ้ง” ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ความสวยงามของการฟ้อนรำจะอยู่ที่ลีลาและท่้าทางการฟ้อนที่พร้อมเพียงกัน ทำนองดนตรีประกอบการฟ้อนมีจังหวะค่อนข้างช้า เช่น ฟ้อนเงี้ยว ฟ้อนเล็บ ฟ้อนสาวไหม แต่ทำนองดนตรีประกอบการเซิ้งมีจังหวะค่อนข้างเร็ว

     ๔.โขน คือ การแสดงนาฏศิลป์ชั้นสูงของไทยที่มีเอกลักษณ์ คือ ผู้แสดงจะต้องสวมหัวที่เรีกว่า หัวโขน เรื่องที่นิยมนำมาแสดงคือ เรื่องรามเกียรติ์

     ๕.ละคร คือ ศิลปะการร่ายรำที่เล่นเป็นเรื่องราว ซึ่งพัฒนามาจากการเล่านิทาน ละครจะมีเอกลักษณ์ในการแสดงและการดำเนินเรื่องด้วยท่าทางการรำต่างๆ เช่น อิเหนา สังข์ทอง พระสุธน เป็นต้น

๒.การแสดงพื้นเมือง

     ความหมายของการแสดงพื้นเมือง

        การแสดงพื้นเมือง หมายถึง การแสดงที่เกิดขึ้นในท้องถิ่นและภูมิภาคต่างๆ การแสดงพื้นเมือง เป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่าแก่การรักษาปละสืบทอดให้เป็นมรดกของชาติ เพื่อให้เยาวชนรุ่นลูก รุ่นหลานได้ศึกษาหาความรู้และรักในศิลปะวัฒนธรรมไทย การแสดงพื้นเมืองมีลักษณะแตกต่างกันไปตามสภาพสังคม และวัฒนธรรมของแต่ละท้องถิ่น การแสดงพื้นเมืองแบ่งออกเป็นภูมิภาค ดังนี้

          ๑.การแสดงพื้นเมืองภาคเหนือ 

            ๑.๑ ลักษณะการแสดง เป็นการผสมผสานศิลปะของชนพื้นเมืองต่างๆแต่ก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวในเรื่องของท่วงท่าที่นุ่มนวล อ่อนหวาน และดนตรีที่ใช้ประกอบการแสดงจะเป็นดนตรีพื้นบ้าน เช่น สะล้อ ซอ ซึง ปี่และกลอง เป็นต้น

            ๑.๒ การแสดงพื้นเมือง ฟ้อนผีมดผีเม็ง เป็นการฟ้อนเกี่ยวกับการบูชาผีบรรพบุรุษ ในเรื่องการรักาาอาการเจ็บไข้ของคนในชุมชน โดยผู้ฟ้อนจะสมมุติตนว่าเป็นร่างของผีบรรพบุรุษเข้ามาเพื่อรักษาโรคภัย

          ๒.การแสดงพื้นเมืองภาคกลาง

            ๒.๑ ลักษณะการแสดง ประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรมมีความเป็นอยู่ที่ดี การละเล่นหรือการแสดงต่างๆ จึงมีความสนุกสนานรื่นเริง เป็นการแสดงในรูปแบบการร้องเกี้ยวพาราสีกัน หรือการแสดงที่สื่อถึงการประกอบอาชีพ

            ๒.๒ การแสดงพื้นเมืองภาคกลาง

                  รำโทน เป็นการแสดงรำและร้องตามความถนัดไม่มีแบบแผนกำหนดและใช้โทนเป็นเครื่องดนตรีประกอบ

                  รำกลองยาว เป็นการแสดงที่มีความสนุกสนามรื่นเริง ที่มีทั้งชายและหญิงรำกันเป็นคู่ โดยมีกลองยาวประกอบจังหวะ รวมถึงฉิ่ง ฉาบ กรับและโหม่ง

                  เต้นกำรำเคียว เป็นการแสดงพื้นเมืองที่นิยมเล่นกันตามท้องนาในฤดูเก็บเกี่ยวพาราสีกันระหว่างชายและหญิงโดยจะถือเคียวมือหนึ่ง และรวงข้าวมือหนึ่ง

          ๓.การแสดงพื้นเมืองภาคตะวันออกเฉียง

            ๓.๑ ลักษณะการแสดง การแสดงของภาคตะวันออกเฉียงเหนือจะเป็นการแสดงที่เกิดขึ้นเพื่อพิธีกรรมจต่างๆ และเพื่อความสนุกสนานรื่นเริง ลักษณะของการแสดงจะมีความกระฉับกระเฉง และเข้มแข็งสวยงาม ซึ่งเป็นการแสดงที่เป็นแบบดั้งเดิมสืบทอดกันมา

            ๓.๒ การแสดงพื้นเมืองภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

                   กันตรึม เป็นการแสดงเพื่อบูชาหรือบวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธฺ์และใช้ในงานพิธีกรรมต่างๆ

                   ฟ้อนผู้ไทย (ภูไท) เป็นการฟ้อนเพื่อบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ หรือแสดงความกตัญญู ต่อบรรพบุรุษ จะแสดงในงานประเพณีต่างๆ

                   เซิ้งบั้งไฟ เป็นการแสดงที่เกี่ยวกับ ความเชื่อในเรื่องสิ่งศักดิืสิทธิ์เพื่อให้ฝนตกตรงตามฤดูกาล

          ๔. การแสดงพื้นเมืองภาคใต้ 

            ๔.๑ ลักษณะการแสดง เนื่องจากภาคใต้เป็นดินแดดที่ติดทะเล และมีเขตติดต่อกับประเทศมาเลเซีย ลักษณะการแสดงจึงมีการผสมผสานกันระหว่าง ศาสนา วัฒนธรรม จากกลุ่มชนหลายเชื้อชาติ เอกลักษณ์ของการแสดง คือ เน้นจังหวะมากกว่าทำนอง เครื่องดนตรีที่ใช้จึงเป็นเครื่องดนตรีประเภทตีที่ให้จังหวะและท่าทางในรำจะเน้นความคล่องแคล่วว่องไว กระฉับกระเฉงและสนุกสนาน

           ๔.๒ การแสดงพื้นเมืองภาคใต้

                  หนังตะลุง เรียกกว่า “หนัง” หรือ “หนังควน” มักนิยมแสดงในงานนักขัตฤกษ์และงานฉลองต่างๆ

                  โนรา เป็นการแสดงแบบโบราณ มักนิยมแสดงเพื่อเป็นสิริมงคล

                  รองเง็ง เป็นการแสดงของชาวไทยมุสลิมที่ได้รับความนิยมมากการแสดงจะเป็นการเต้นรำกันระหว่างชายและหญิงในงานมงคล